Kur u prezantua midis viteve 1999 dhe 2002, 11 nga 15 shtetet që ishin pjesë e Bashkimit Evropian iu bashkuan monedhës së vetme. Edhe Italia e bëri të njëjtën gjë, duke bërë gabime si në llogaritjen e paritetit me Lirën ashtu edhe në procedurat për zëvendësimin e monedhës së vjetër italiane. Pas gati 25 vitesh, 21 nga 27 vende e kanë adoptuar euron. Nëse do të ishte djalli që sovranistët dhe populistët e përshkruajnë me zemra të lehta (dhe mendje bosh), pse ndodh që në vend që të ulet, numri i shteteve që duan monedhën e vetme evropiane po rritet? A janë të gjithë të çmendur apo budallenj?
E vërteta është se pas kërkesës për euron qëndron vetëdija se monedhat kombëtare ofrojnë më pak siguri, më pak stabilitet dhe në fund të fundit rrisin rreziqet financiare. Dhe kjo duhet të na shtyjë gjithashtu të reflektojmë mbi nevojën që vendet që ndajnë të njëjtën monedhë të ndajnë edhe aspekte të tjera thelbësore, të tilla si politika fiskale, e mbrojtjes dhe e jashtme. Kohët tona po shkojnë drejt kapërcimit të egoizmit kombëtar dhe horizonteve të ngushta, për forcimin kolektiv të shteteve dhe popujve që pranojnë se ndajnë një fat të përbashkët. Shkurt, zgjerimi i eurozonës duhet të çojë gjithashtu në një bashkim më të madh evropian drejt qëllimit të Shteteve të Bashkuara të Evropës. Dhe le të mos debatojmë, siç bëhet me NATO-n, se zgjerimi është një formë pushtimi. Pushtimi i çfarë dhe nga kush?
NATO nuk ka pushtuar asnjë shtet, nuk ka shkelur asnjë sovranitet kombëtar, nuk ka “pushtuar” asnjë vend: thjesht ka zgjeruar sigurinë e përbashkët pa kërcënuar askënd, por duke ofruar një ombrellë mbrojtëse që mbrojtjet kombëtare individuale nuk do të ishin në gjendje ta përballonin. Kështu, euro sot tregon se popujt dhe shtetet evropiane janë më të fortë kur janë të bashkuar, nëse bien dakord të heqin dorë nga fragmente të sovranitetit të tyre për të qenë individualisht dhe kolektivisht më të fortë dhe më elastikë, dhe më pak të ekspozuar ndaj stuhive.
Fatkeqësisht, udhëheqja e Bashkimit Evropian dhe krerët e shteteve dhe qeverive, të cilët kanë fjalën e fundit, nuk janë në gjendje të bëjnë një hap cilësor. Në vend që të bëjnë përparim drejt Shteteve të Bashkuara të Evropës, ata nxitojnë të mbajnë tubime për t'u bërë thirrje instinkteve kombëtare, shpesh nacionaliste, duke shpresuar të arrijnë konsensus, duke injoruar faktin se në këtë mënyrë po dëmtojnë njerëzit që pretendojnë se mbrojnë. Orban dhe të ngjashmit e tij janë vrasësit e vetë idesë mbi të cilën lindi Evropa e dëshiruar nga De Gasperi, Adenauer dhe Schumann.
Do të duhej një rritje e largpamësisë, një vizion afatgjatë për t'i bërë njerëzit të kuptojnë atë që është e qartë: përballë shfaqjes së gjigantëve globalë si Kina, përballë tërheqjes vetëshkatërruese të Amerikës së Trump, asnjë vend evropian i vetëm nuk do të jetë në gjendje të luajë një rol udhëheqës në ekuilibrin e ardhshëm ekonomik, politik dhe strategjik global. Për këtë arsye, njeriu i duhur për të marrë frenat e Komisionit Evropian sigurisht që nuk është Ursula von der Leyen mediokre.
Do të ishte më mirë për të gjithë nëse Mario Draghi do të ishte në vendin e tij; njeriu që shpëtoi Euron - pavarësisht rezistencës dhe dritëshkurtësisë së Gjermanisë dhe Francës - është i vetmi që mund ta shpëtojë Evropën nga rënia dhe ta rilançojë atë si një fuqi ekonomike, sociale dhe politike në një botë që po rrëshqet në mënyrë të pashmangshme drejt hegjemonisë së Kinës, e cila tashmë e ka reduktuar Rusinë në koloninë e saj.
*Fotoja është marrë nga faqja e Facebook-ut e Renew Europe
Italian 
Albanian 
English