Marrëveshja dypalëshe midis Italisë dhe Shqipërisë për pensionet, e ratifikuar në korrik 2025, konsiderohet gjerësisht si një sukses i madh për të dy vendet, duke u lejuar punëtorëve shqiptarë në Itali dhe punëtorëve italianë në Shqipëri të kombinojnë kontributet e paguara në të dy vendet për t'u kualifikuar për pension. Marrëveshja, e menaxhuar nga INPS (zyra e Peruxhias) dhe ISSH (Instituti Kombëtar i Sigurimeve Shoqërore) i Shqipërisë, lejon agregimin e periudhave të sigurimit, duke përfshirë pensionet e pleqërisë dhe të invaliditetit, me një minimum prej 52 javësh kontribute në Itali.
Por, ashtu si të gjitha rregulloret e pensioneve, kjo marrëveshje nuk mund të parashikonte të gjitha pasojat që rrjedhin nga zbatimi i saj: jurisprudenca e pensioneve është aq e larmishme sa është praktikisht e pamundur të dihet paraprakisht se çfarë do të ndodhë kur të zbatohen rregulloret.
Gjithmonë ka ndonjë pasojë të paparashikuar ose edhe të qëllimshme.
Ky është rasti i raportuar nga Shoqata Kombëtare e Diasporës 91-19 ANIAP në një letër dërguar Kryeministrit të Tiranës, Edi Rama më 11 nëntor 2025.
Sipas marrëveshjes, çdo shqiptar është i detyruar të përfshijë pensionin e tij ose të saj në deklaratën vjetore tatimore në Itali.
Por shumica e pensioneve shqiptare për emigrantët janë shumë modeste, mesatarisht rreth 1200 euro në vit. 100 euro në muaj!!!
“"Në Shqipëri, siç shpjegon Dritan Trimcev i shoqatës së Diasporës, këto pensione të ulëta nuk tatohen, pasi mezi mjaftojnë për të jetuar. Por në Itali, nëse një përfitues shqiptar i këtij pensioni të vogël ka të ardhura të tjera që tejkalojnë limitin prej 8,500 eurosh në vit, pensioni shqiptar përfshihet në bazën tatimore dhe tatohet si çdo e ardhur tjetër.".
Një paradoks qartësisht i paarsyeshëm dhe i padrejtë. Në letrën dërguar Kryeministrit Rama, Shoqata shkruan se
“Këto pensione përdoren kryesisht kur emigrantët kthehen në Shqipëri për periudha të shkurtra, për të përballuar koston më të lartë të jetesës në Itali.”.
“Për këtë arsye,” nxit Shoqata, “do të ishte e arsyeshme që qeveritë e të dy vendeve të shqyrtonin mundësinë e një marrëveshjeje të re dypalëshe për të përjashtuar këto pensione të vogla nga taksimi, duke marrë parasysh natyrën e tyre sociale dhe kontributin afatgjatë të emigrantëve tanë.”.
Gjithashtu, nëpërmjet Albanitaly.al, i drejtojmë këtë kërkesë qeverisë italiane që të bashkëpunojë me qeverinë shqiptare për ta zgjidhur këtë çështje shpejt. Do të mjaftonte që të ardhurat nga pensionet, të cilat konsiderohen të përjashtuara nga taksat në Shqipëri, të deklaroheshin si të patatueshme në Itali.

